Analit

12 numer Analitu

Oto 12 numer internetowego czasopisma ANALIT, wspólnego przedsięwzięcia Zespołu Katedry Chemii Analitycznej i Biochemii i Studentów WIMiC AGH. Dwanaście – tuzin to pewnego rodzaju całość, która skłoniła mnie, za namową Redaktora Naczelnego, do nieco dłuższego i ilustrowanego tekstu wstępnego. Ponieważ mało kto czyta „wstępniaki”, aby zainteresować potencjalnego Czytelnika dalszą częścią, uchylę tajemnicy o czym będzie. Po pierwsze odsłonię tajemnicę powstania ANALITU i tajemnych działań odbywających się w ramach specjalności Analityka i Kontrola Jakości (to w kolejnym numerze). Po drugie przedstawię kilka informacji o firmie CERTECH, która w tym roku akademickim otworzyła swoje drzwi dla naszych studentów. Uwzględnię w tym opisie część działalności, której połączenie z profilem przedsiębiorstwa jest frapujące i zaskakujące.

Okładki kolejnych 12 numerów Analitu.

Jak każde żywe stworzenie ANALIT ma rodziców i rodzinę w osobach dobrego wujka i ciotki oraz pokoleń krewnych i znajomych. Mamusią czasopisma jest Prof. Małgorzata Jakubowska, której pomysł stworzenia takiego tworu się ziścił. Ojcem jest dr Witold Reczyński, który jak na faceta przystało podjął się trudu wprowadzenie pomysłu w życie, najpierw przepychając papiery na Uczelni i w otoczeniu (nadanie numeru ISSN) a następnie zachęcania studentów i pracowników do przygotowania publikacji a także redakcją powstających kolejnych numerów czasopisma. Rolę dobrego Wujka przypisuję sobie ponieważ w chwili powstania czasopisma byłem Kierownikiem Katedry i siłą rzeczy wszelkie pisma i inicjatywy wspierałem, podpisywałem, przesyłałem do wyższych instancji. Wymieniona wyżej trójka tworzyła Komitet założycielski czasopisma działający w 2014 roku. Mamy jeszcze dobrą Ciotkę – studentkę Agnieszkę Pilch , która wymyśliła nazwę ANALIT dla powstającego czasopisma. Wśród krewnych i znajomych bez wątpienia na wymienienie zasługuje Łukasz Górski, który zajął się profesjonalnie stroną internetową i wprowadzaniem na nią publikowanych artykułów. Należało by wymienić jeszcze wielu Pracowników i Studentów, którzy w ten lub inny sposób przyczynili się do rozwoju ANALITU. I bez wątpienia wyrazy uznania i podziękowania należą się kolejnym Kierownikom Katedry Chemii Analitycznej Prof. Bogusławowi Basiowi oraz aktualnemu Kierownikowi Katedry Chemii Analitycznej i Biochemii Prof. Beacie Paczosie-Bator, którzy życzliwie wspierali i wspierają rozwój ANALITU.

Pobór próbek na jeziorze Dobczyckim w czasie rejsu statkiem (2013).

Pobór próbek w Nadleśnictwie Olkuskim (2018).

Wycieczka technologiczna do dolinki Kobylańskiej (2014). Patrząc od strony fotografa – prawa flanka „Tatuś”, centrum „Mamusia”, lewa flanka „Wujek”.

Z założenia ANALIT ma być forum na którym studenci specjalności Analityka i Kontrola Jakości przedstawiają swoje pierwsze prace naukowe powstałe w trakcie badań materiałów zebranych bądź pozyskanych na wycieczkach technologicznych otwierających blok specjalistyczny. Spenetrowaliśmy okolice Krakowa zbierając próbki środowiskowe w dolinkach podkrakowskich, Ojcowskim Parku Narodowym (pierwszy numer ANALITU), Bukownie, Nadleśnictwie Olkuskim, Jeziorze Dobczyckim i Zakładzie uzdatniania wody w Dobczycach oraz Zakładzie przetwórstwa odpadów hutniczych w Nowej Hucie. Nawet pandemia nie powstrzymała entuzjazmu studentów. Nie mogąc zorganizować wycieczki technologicznej, w małych grupach pobierali wodę ze studni artezyjskich w Krakowie. Druga linia tematyczna to publikacje referatów wygłaszanych na Studenckich Spotkaniach Chemicznych a trzecia to publikowanie badań przedstawianych w pracach magisterskich.

ANALIT powstał jako pomost pomiędzy działalnością dydaktyczną i działalnością naukową. Z jednej strony na jego łamach publikowane są studenckie prace badawcze, z drugiej strony proces powstawania publikacji naukowej w swojej typowej dla nauk chemicznych postaci zawiera spory ładunek dydaktyki. Jak wymaga tego rzetelny proces wydawniczy, każda praca jest recenzowana. O recenzję proszeni są młodsi pracownicy i doktoranci KCA, dla których często jest to pierwsza recenzja. Oczywiście nad całością procesu czuwają doświadczeni pracownicy naukowo-dydaktyczni.

Przed Państwem 12-ty numer ANALITU poświęcony wycieczce technologicznej do przedsiębiorstwa PTH CERTECH J.Kuca, J.Motyka sp.j. (https://www.certech.com.pl/).

Grupa przygotowuje się radośnie do pobrania próbek surowców do produkcji Benka.

Firma CERTECH powstała w listopadzie 1995 roku i już w następnym roku rozpoczęła w Lisiej Górze produkcję produktów higienicznych dla zwierząt pod marką Super BENEK (BEN tonit EKologiczny) w oparciu o technologię opracowaną w roku 1992 przez Absolwenta AGH i współwłaściciela firmy mgr inż. Jerzego Motykę. Po kilku latach firma przeniosła się do Niedomic i znacznie rozszerzyła asortyment produktów. Aktualnie, oprócz głównej linii, którą stanowią produkty dla zwierząt, wytwarza wachlarz produktów i surowców dla wiertnictwa, geoinżynierii, odlewnictwa, ceramiki, produkcji nawozów czy materiałów budowlanych. Pod marką Vetsorb wprowadza na rynek innowacyjne produkty mineralno – organicznym dla przemysłu paszowego i hodowców zwierząt gospodarskich. Natomiast pod marką beFrendi całą gamę produktów chemii gospodarczej. Przedsiębiorstwo posiada certyfikat GPP (dobrej praktyki produkcyjnej) oraz ISO 9001. Zwiedzając zakład odniosłem wrażenie (myślę, że nie tylko ja), że dbałość o jakość i środowisko a także BHP znacznie przekracza standardy. Produkcja jest praktycznie bezodpadowa a klienci wewnętrzni sprawiają wrażenie usatysfakcjonowanych i dumnych z wykonywanej pracy.
Można przypuszczać, że wizja kierownictwa sięga znacznie dalej. Dowodem może być zakup i rozbudowa pola golfowego. W listopadzie 2018 roku pole golfowe Royal Kraków Golf and Country Club w Ochmanowie stało się własnością firmy PTH Certech. Można powiedzieć, że istniejące od końca lat 90-tych 20 wieku 9-cio dołkowe pole, które wielokrotnie przyjmowało studentów naszego Wydziału w ramach rozgrywek sportowych studenci-pracownicy, rozpoczęło swoje drugie życie. Od 2022 roku jest to już pełnowymiarowe pole 18-to dołkowe par 72, pięknie położone i ciekawie zaplanowane, stanowiące wyzwanie i dające satysfakcję z gry golfistom na każdym poziomie umiejętności.

Pole Royal Kraków Golf and Country Club z lotu drona (www.krakowgolf.pl).

Z okazji rozbudowy pola został nagrany, z udziałem Chóru Agrickola, klip video, który można oglądnąć na YouTube: (https://www.youtube.com/watch?v=zVaRTtEJ1II) lub na stronie (https://www.certech.com.pl/teledysk-tiger-best-regards-from-cracow-wlasnie-podbija-internet/). Autor niniejszego wstępu, co prawda w klipie osobiście nie występuje, natomiast jego marynarka imitująca „zieloną marynarkę” – najbardziej pożądane trofeum golfisty zdobywane na turnieju Masters w Augusta USA, robi to za niego.

Władysław W. Kubiak

11 numer Analitu

Szanowni Państwo,

W dniach 7 – 8 kwietnia 2022 odbyły się w Katedra Chemii Analitycznej i Biochemii, Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki, AGH w Krakowie XXII Studenckie Spotkania Chemiczne pt. „Pogromcy mitów chemicznych”.

Studenckie Spotkania Chemiczne mają charakter mini konferencji, w trakcie której studenci II roku studiów II stopnia wygłaszają referaty na wybrane przez siebie tematy z dziedziny chemii, a studenci I roku studiów II stopnia przedstawiają przygotowane postery naukowe. Tematyka konferencji nawiązywała do istniejących w świadomości społeczeństwa mitów mających swoje źródła w chemii. Uczestnicy konferencji w swoich wystąpieniach skonfrontowali mity z aktualnym stanem wiedzy naukowej. W bieżącym numerze czasopisma ANALIT prezentowane są omawiane na konferencji zagadnienia.

Organizatorem konferencji byli pracownicy i doktoranci Katedry Chemii Analitycznej i Biochemii, WIMiC, AGH, a współorganizatorami studenci Koła Naukowego „Allchemia”. Po raz pierwszy patronat nad tym wydarzeniem objął Zespół Elektroanalizy Komitetu Chemii Analitycznej PAN.

Komitet organizacyjny konferencji stanowili:

• dr inż. Katarzyna Jedlińska – przewodnicząca
• dr inż. Katarzyna Fendrych
• dr inż. Łukasz Górski
• dr inż. Joanna Smajdor
• mgr inż. Justyna Lipińska
• mgr inż. Anna Górska
• mgr inż. Nikola Lenar
• mgr inż. Barbara Niemiec
• mgr inż. Radosław Porada
• mgr inż. Szymon Wójcik
• mgr Ewelina Kowalska

Prezentowane referaty i plakaty podlegały ocenie pracowników naukowych, doktorantów i samych uczestników konferencji.

Poniżej znajduje się lista laureatów:

SESJA REFERATOWA

• I miejsce – Laura Najduch – „Jeśli nie potrafisz tego wymówić, nie powinieneś tego jeść”
• II miejsce – Wiktoria Wójcik – „Czy spożycie wina przynosi korzyści zdrowotne? Siarczyny w winie.”
• III miejsce – Karolina Czekaj – „Fakty oraz mity o dodatkach do żywności”
• Wyróżnienie – Tomasz Kozieł – „Odwieczna zagadka – masło czy margaryna?”

SESJA POSTEROWA

• I miejsce – Aleksandra Morąg i Szymon Ściślak – „Czego Babcia z Dziadkiem nie powiedzieli Ci o grzybach? Mity na temat grzybów trujących.”
• II miejsce – Natalia Skorupa i Kinga Ryłko – „Czy SLS i SLES w produktach do pielęgnacji włosów to faktycznie aż takie zło?”
• III miejsce – Natalia Sobczyk i Wojciech Wieczorek – „Czy psychotropy mnie zmieniły? – fakt czy mit”
• Wyróżnienie – Sara Krzyżyk i Dominika Kowalczuk – „Czy chloroformem można obezwładnić ofiarę w kilka sekund?”

Witold Reczyński
Redaktor naczelny

Ukazał się 10 numer Analitu

Szanowni Państwo,

Kolejny, „jubileuszowy” – 10 numer czasopisma „ANALIT” powstał z inspiracji Pani dr Ewy Niewiary i dzięki pomocy Zarządu i pracowników Zakładu odzysku surowców „Madrohut” z Krakowa. Studenci (razem z pracownikami Katedry Chemii Analitycznej i Biochemii WIMiC AGH) odwiedzili składowisko odpadów (żużli wielkopiecowych, popiołów ze spalarni odpadów itd.) i pobrali próbki zgodnie z określonymi wcześniej tematami badawczymi. Dalszą częścią pracy było zaplanowanie i zrealizowanie odpowiedniej procedury analitycznej, opracowanie wyników i przygotowanie publikacji. Efektem pracy studentów jest 5 artykułów zaprezentowanych w niniejszym numerze „ANALITu”.

W imieniu pracowników i studentów bardzo dziękuję Panu Prezesowi Szymonowi Hatalskiemu za zgodę na naszą wizytę i umożliwienie pobrania wielu próbek (bardzo interesujących z punktu widzenia chemii analitycznej). Oddzielne podziękowania należą się Panu Prezesowi Bronisławowi Matuszczykowi za oprowadzenie nas po składowisku, podzielenie się swoją wiedzą o realizowanych w firmie procesach technologicznych, wykorzystaniu wytwarzanych produktów, a w szczególności za uświadomienie skali i znaczenia problemu przerobu odpadów dla gospodarki. Bardzo dziękujemy.

Redaktor naczelny Witold Reczyński

Informacja o firmie Zakład Odzysku Surowców „Madrohut” Spółka z o.o.

ZOS Madrohut powstał w 1996 roku w celu likwidacji tak zwanej „Starej Hałdy” na terenie Huty im Lenina a obecnie Arcelor Mittal Poland.

Hałda ta odłożona została od początku funkcjonowania huty w Krakowie tj. od 1950 roku do 1966 roku w sposób nieselektywny. Na tą hałdę trafiały takie odpady jak żużle stalownicze i wielkopiecowe, piaski formierskie z funkcjonujących wtedy trzech odlewni staliwa, żeliwa i odlewni wlewnic, materiały ogniotrwałe z remontów wszystkich pieców, gruz betonowy i żelbetonowy oraz inne odpady w tym odpady niebezpieczne jak np. smoła pogazowa z koksowni.

Zasoby hałdy zostały sukcesywnie wyeksploatowane, w ilości około 11 mln ton, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz decyzjami środowiskowymi i budowlanymi wydanymi przez stosowne urzędy. W trakcie eksploatacji hałdy załoga oraz kadra kierownicza uczyła się segregacji poszczególnych odpadów oraz produkcji powstałych z nich produktów i kruszyw. W tym celu Spółka Madrohut nawiązała współpracę z szeregiem uczelni i instytutów naukowych m.in. z AGH (kilka wydziałów), Politechniką Krakowską, Polską Akademią Nauk, Instytutem Ceramiki i Materiałów Budowlanych. W wyniku tej współpracy zgłoszono pięć patentów związanych z przerobem i innowacyjnym wykorzystaniem odpadów przemysłowych. W czasopismach naukowych ukazało się szereg artykułów naukowych. Na terenie Spółki współpracujące z nami uczelnie prowadziły i dalej prowadzą zajęcia dydaktyczne z zakresu przerobu odpadów przemysłowych. Studenci, po zapoznaniu się z działalnością Spółki podczas zajęć praktycznych często podejmują decyzję o pisaniu prac dyplomowych, tak inżynierskich jak i magisterskich, na tematy związane z przerobem odpadów przemysłowych.

W 2011 została zakończona eksploatacja zasobów Starej Hałdy w Ruszczy ale Spółka dalej przyjmuje i przerabia odpady przemysłowe m.in. żużle hutnicze, żużel ze Spalarni Odpadów Komunalnych w Krakowie, piaski formierskie z odlewni, gruzy z rozbiórek obiektów budowlanych i przemysłowych.

Z odpadów tych Spółka produkowała i dalej produkuje różnego rodzaju kruszywa drogowe, na nasypy i najazdy, do podsadzania kopalń, – różnego rodzaju i zastosowania złomy, do wtórnego wykorzystania materiały ogniotrwałe. Przez szereg lat Spółka Madrohut była dominującym producentem materiałów żelazonośnych dla przemysłu cementowego – zgodnie ze zgłoszonymi patentami w tej dziedzinie.

Zdobyte w minionych latach doświadczenie w zakresie przerobu odpadów przemysłowych wykorzystujemy w procesach rekultywacji hałd hutniczych i terenów zdegradowanych ekologicznie.

Prezes Madrohut Bronisław Matuszczyk

9 numer Czasopisma Analit

Szanowni Państwo,

Przedstawiamy kolejny, 9 numer czasopisma ANALIT. Powstał on w trudnym czasie pandemii, w czasie który znacząco utrudnił działalność naukową i dydaktyczną Uczelni. Jednakże zawartość merytoryczna niniejszego numeru czasopisma jest dowodem aktywności i zaangażowania studentów i kadry naukowej Katedry Chemii Analitycznej i Biochemii. I za to, w imieniu Redakcji i swoim, bardzo dziękuję.

Prezentowane prace w znacznej części odnoszą się do analizy składu i właściwości fizykochemicznych wody z powstałych na początku lat 90-tych studni artezyjskich w Krakowie. Studnie te miały stanowić, i przez szereg lat stanowiły, źródło zdrowej bo wysoko zmineralizowanej, niezanieczyszczonej wody pitnej dla mieszkańców miasta. Jednak najprawdopodobniej na skutek zaniedbań w konserwacji i utrzymaniu infrastruktury, woda z tych źródeł stała się niezdatna do picia. Badania wykonane przez studentów ten fakt jednoznacznie potwierdziły, a ich dokumentacja zawarta jest w zamieszczonych publikacjach. Do jakości wody odnosi się także praca opisująca wpływ filtracji, z użyciem dostępnych zestawów filtracyjnych na mineralizację wody pitnej, czy też analiza próbek wody z rzeki Wisły pobranych w Krakowie i Warszawie.

Ponadto, w niniejszym numerze znalazły się też artykuły nawiązujące do problematyki zanieczyszczenia środowiska naturalnego – analiza gleb z okolic Brzeska oraz analiza składu i właściwości miodów.

9 numer ANALITU wzbogacają: praca dotyczące badań wpływu atmosfery i temperatury na właściwości elektryczne tlenku wanadu oraz publikacja opisująca ilościowo sorpcję kwasów humusowych na sorbentach glinokrzemianowych i ceramicznych.

Mamy nadzieję, że artykuły ukazujące się w nowym numerze Analitu, okażą się dla Państwa ciekawą lekturą.

Witold Reczyński

Redaktor naczelny

Zapraszamy do lektury nowego, 8 numeru Analitu

Szanowni Państwo,

Z przyjemności przekazujemy w Państwa ręce najnowszy – ósmy już numer czasopisma naukowego Analit. Artykuły w niniejszym czasopiśmie są w pełni dziełem studentów i absolwentów Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Powstały w wyniku ich pełnego zaangażowania w proces badawczy: począwszy od poboru i przygotowanie próbek, poprzez analizę laboratoryjną oraz przygotowanie prezentowanych tutaj treści.

Drugi raz z rzędu tematyka numeru dotyczy analizy środowiskowej zanieczyszczeń poprzemysłowych w rejonie Olkusza w północno – zachodniej Małopolsce. Skutki działalności wydobywczej znalazły odzwierciedlenie w wynikach analizy gleb, wód oraz flory w obszarach dawnych wyrobisk. Pomimo, iż w wielu wypadkach eksploatacji złóż zaprzestano, rejon dawnych wyrobisk jest nadal zanieczyszczony metalami ciężkimi. Szczególnie niepokoi wielokrotne przekroczenie norm zawartości żelaza, cynku i ołowiu w tkankach roślinnych i mchów w rejonie dawnej kopalni żelaza w Jaroszowcu oraz w Płuczce Józef. Wyklucza to możliwość eksploatacji rolnej tego obszar przed nieokreślony czas, potrzebny na rekultywacje. Pocieszające jest, że nie wszystkie tereny wokół dawnych stanowisk wydobywczych są skażone, o czy świadczą wyniki analiz profili glebowych z terenu Sztolni Ponikowskiej, niewykazujące przekroczenia dopuszczalnej zawartości ołowiu i cynku.

Mamy nadzieję, że artykuły ukazujące się w nowym numerze Analitu, okażą się  dla Państwa interesujące oraz inspirujące.

Redakcja